25 Eylül’de Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi’nin (AMEA) Ana Binası’ndaki Dairevi Konferans Salonu önemli bir etkinliğe ev sahipliği yaptı. AMEA, AMEA Folklor Enstitüsü, Azerbaycan Kültür Bakanlığı, Türk Kültürü ve Mirası Vakfı ile Azerbaycan Milli Konservatuvarı’nın ortaklaşa düzenlediği “Âşık Âlesger’den Üzeyir Hacıbeyli’ye: Türk Dünyasının Kültürel Kodları” konulu uluslararası bilimsel sempozyum çalışmalarına resmen başladı.
Saygı Anma Töreni ile Başladı
Sempozyum öncesinde katılımcılar, Fahri Hiyaban’da Azerbaycan halkının Ulu Önderi Haydar Aliyev ve eşi akademik Zərife Aliyeva’nın hatıralarını anarak mezarlarına çiçek bıraktılar. Ayrıca Azerbaycan’ın büyük bestecisi Üzeyir Hacıbeyli’nin kabri de ziyaret edildi.
Ardından heyet, AMEA Nizami Gencevi Edebiyat Enstitüsü’nde faaliyet gösteren Mehmet Akif Ersoy, Mahtumkulu Firaki, Çin ve Pakistan merkezleri ile Elektronik Salonu gezerek çalışmalar hakkında bilgi aldı.
Geniş Katılım
Sempozyumun açılış törenine AMEA Başkanı akademik İsa Habibbeyli başta olmak üzere AMEA Riyaset Kurulu üyeleri, Azerbaycan Kültür Bakan Yardımcısı Murad Hüseynov, Türk Kültürü ve Mirası Vakfı Başkanı Prof. Dr. Aktotı Raimkulova, Azerbaycan Milli Konservatuvarı yöneticileri, Azerbaycan Milli Meclisi milletvekilleri, çeşitli bilimsel kurumların direktörleri, çalışanları ile Türkiye, Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan’dan bilim insanları ve medya temsilcileri katıldı.
Habibbeyli: “Âşık Âlesger ve Üzeyir Hacıbeyli sanatlarının zirvesindedir”
Törenin açılış konuşmasını yapan AMEA Başkanı akademik İsa Habibbeyli, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 3 Şubat 2025 tarihli kararnamesiyle, ülkenin büyük bestecisi Üzeyir Hacıbeyli’nin 140. doğum yılının hem ulusal hem de uluslararası düzeyde kutlandığını hatırlattı.
Habibbeyli, Hacıbeyli’nin “Azerbaycan Halk Müziğinin Temelleri” adlı eseriyle, âşık müziğinin profesyonel müziğin kaynağı olduğunu bilimsel olarak ortaya koyduğunu vurguladı. Hacıbeyli’nin Doğu’da ilk operayı bestelemesi, konservatuvar, senfoni orkestrası ve koro okulunu kurmasıyla dünya müzik tarihinde eşsiz bir yere sahip olduğunu söyledi.
Üzeyir Hacıbeyli’nin UNESCO tarafından da anıldığını hatırlatan Habibbeyli, onun yalnızca bir besteci değil, aynı zamanda düşünür, müzikolog, bilim insanı ve Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi’nin ilk kurucularından biri olduğunu belirtti.
Âşık Âlesger’in ise Azerbaycan âşık sanatını zirveye taşıdığını ifade eden Habibbeyli, “Âşık Âlesger âşık edebiyatının Fuzulisi’dir. O, güçlü icracılığı, şiirsel dili ve sanatsal üslubuyla farklılaşmış, sanatının zirvesine ulaşmıştır” dedi.
Uluslararası Katkılar
Açılış töreninde söz alan Azerbaycan Kültür Bakan Yardımcısı Murad Hüseynov, Haydar Aliyev Vakfı ve Kültür Bakanlığı’nın öncülüğünde Hacıbeyli’nin 140. yılına adanan çok sayıda etkinlik düzenlendiğini, 2009’dan bu yana sürdürülen Üzeyir Hacıbeyli Uluslararası Müzik Festivali’nin bu yıl 17.’sinin gerçekleştirildiğini belirtti.
Türk Kültürü ve Mirası Vakfı Başkanı Prof. Dr. Aktotı Raimkulova ise Hacıbeyli’nin Doğu ve Batı müziklerini sentezleyerek dünya müziğine yeni bir soluk kazandırdığını, Âşık Âlesger’in de şiirleri ve destanlarıyla Türk halklarının kültürel hafızasında derin izler bıraktığını söyledi.
Plenar Bildiriler Sunuldu
Sempozyumda Azerbaycan Milli Konservatuvarı Rektörü Prof. Dr. Kamilə Dadaşzadə, Kırgızistan Milli Bilimler Akademisi Ç. Aytmatov Dil ve Edebiyat Enstitüsü Direktörü akademik Abdıldacan Akmataliyev, Türkiye’den Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü’nden Prof. Dr. Metin Ekici ve AMEA Folklor Enstitüsü Direktörü Doç. Dr. Hikmet Quliyev bildirilerini sundu.
Ayrıca Azerbaycan Milli Meclisi milletvekili Hikmet Babaoğlu, Kazakistan M. Auezov Edebiyat ve Sanat Enstitüsü Genel Direktörü akademik Kenjexan Matjanov, Türkiye Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erhan Özden ve Özbekistan Fenler Akademisi Alişer Nevai Edebiyat Müzesi Direktörü Prof. Dr. Jabbor Eshonqulov da konuşmalarında Türk halklarının ortak müzik kültürüne değindiler.
Sempozyum Devam Edecek
Program kapsamında çeşitli hediyeler ve sertifikalar takdim edildi, hatıra fotoğrafları çekildi. Uluslararası sempozyumun çalışmaları 25–26 Eylül tarihlerinde Azerbaycan Milli Konservatuvarı’nda devam edecek.
DOĞUKAN BEY
