Rufat GÜREL

Rufat GÜREL

azer_1964@hotmail.com

Tuzluca İlçesinin Ekonomik Potansiyeli

03 Nisan 2024 - 14:49

 Tuzluca ilçemiz Iğdır merkez ilçeden sonra en büyük yüzölçümü ve nüfusa sahiptir. Önemli coğrafi ve stratejik konumu sebebiyle Erzurum-Iğdır şehirlerarası yol ile İran, Nahçivan, Ermenistan’a giden yollar Tuzluca ilçesinden geçmektedir. Tuzluca ilçesi Aras nehrinin çizdiği sınır ile Ermenistan devleti ile sınır komşusudur.

    Tuzluca ilçesinin Kuzeyi dağlık Güneyi Aras vadisi çok verimli sulak topraklara sahiptir. Iğdır ili küçükbaş hayvancılıkta 10 sırada yer almaktadır. Iğdır ilimizin yüzölçümünün % 26’sı ova olup % 74’ü dağlık alandan oluşmaktadır. Tuzlucuca insanın geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Tuzluca ilçesinde bulunan otlak ve yaylar küçükbaş hayvancılık için çok büyük bir potansiyele sahiptir. Tuzluca ilçemiz Türkiye’nin en zengin florasına ve bakir yaylarına sahip şirin bir ilçemiz. 556 çiçeği bünyesinde bulunduran Türkiye’nin yegâne ilçemiz. Bu kadar zengin flora çeşitlisine rağmen Türkiye’de en az bal üreten ilçemiz. Tuzluca ilçemizdeki bu zengin flora potansiyelini kullanıp Türkiye ve dünya çapında marka bal üretebiliriz. Bu zenginlik iyi değerlendirilirse Tuzluca balda bir marka ve ihya olur.
 
     Tuzluca’daki DSi 24.Bölge müdürlüğü tarafından kurulup işletilmesi planlanan, temel yüksekliği 67,50 m olan, 89 milyon 230 bin m3 depolama hacimine sahip Tuzluca- Ünlendi barajı Tuzluca için çok büyük değer. Tuzluca'da Iğdır'ın meşhur kayısısı ile beraber değişik meyve ve sebzelerin tarımı yapılır. Tuzluca'nın güneyinde Ağrı ili ile arasında sınır oluşturan dağlık kuşak üzerinde Aslanlı, Kırahtin, Hıdık, Güllük, Yassıbulak, Kızılziyaret, Guh (Çıngıl), Davul, Mirgemir, Barbaro, Sinek yaylası gibi birçok yayla bulunmaktadır. Bütün bu yaylalar yaz mevsimi boyunca yeşil çayırlıkların bulunduğu geniş otlaklardan oluşmaktadır. Açık berrak havası ve su kaynaklarının fazla olduğu bu alanlar hayvancılık faaliyetleri için çok cazip imkânlar sunmaktadır.

     Tuğla Fabrikası ve bölgenin bütün tuz ihtiyacını karşılayan Tuz Dağı burada bulunmaktadır. Tuzluca’daki tuz rezervi Türkiye’in 180 yıllık ihtiyacına denktir. Tuzluca Tuz Terapi merkezi birçok hastalığa tedavi açısından büyük öneme sahiptir. Yine bir doğa harikası olan Tuzluca Gökkuşağı tepeleri iç ve dış turizmi açısından büyük bir potansiyele sahiptir. İlçe arazisinin % 35’i çayır- mera,%34’ü tarıma elverişsiz alan, % 31’i tarıma eleverişli alandan oluşmaktadır. Tuzluca ilçesi Iğdır ili topraklarının (3,539 km²) yaklaşık %35,4'ünü oluşturmaktadır.

    Tuzluca ilçemiz Iğdır il merkezine 39 km uzaklıkta bulunmaktadır. Doğuda Iğdır ili Batıda Kars'ın Kağızman ilçesi, Kuzeyde Ermenistan (18 Km.lik sınır) ve Kars'ın Digor ilçesi Güneyde ise Ağrı'nın Doğubeyazıt ve Taşlıçay İlçeleri ve Ağrı merkez ile sınırlıdır. İlçe merkezinin Denizden yüksekliği 975 metredir.
 
     Kuzeyde Ermenistan sınırımızı teşkil eden Aras nehri dışında nehir, ırmak ve göl bulunmamaktadır. En büyüğü 'Acı Dere' olmak üzere genelde yaz aylarında kuruyan veya çok azalan dere ve küçük akarsuları vardır. Aras vadisinde dar bir ova şeridine sahip olan şehrimiz arazisinin büyük bir kısmı dağlık ve yaylalıktır. Dağlık kesimde arazi engebeli bir yapıya sahiptir. İlçemizde sert bir kara iklimi hâkimdir. Buna karşılık düzlük ve ovalık kısımda iklim daha yumuşaktır. Hava sıcaklığı genel olarak -19 ile + 37 derece arasında değişmekte ve karasal bitki örtüsü görülmektedir.

     Iğdır'ın Tuzluca ilçesine bağlı Yukarı Çıyrıklı köyünde bulunan, yemyeşil doğası, sulak alanları, besin zenginliği ile ön plana çıkan Aras Kuş Cenneti, üç kıtadan gelen 313 kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Daha önceleri Kars ilinin Kağızman ilçesine bağlı olan köy, 6 Temmuz 2001 tarihindeki İçişleri Bakanlığı kararı ile Iğdır ilinin Tuzluca ilçesine bağlandı.

    Tuzluca ilçemizde yöresel organik ürünler çok bulunmaktadır. Bunlar: Evelik aşı, Kaya tuzu, Üçkaya (Ekerek) al alması, Çaşır Turşusu, Şeker Tedavisinin baş dostu, Zirinç, Tuzluca Çöl Çayı, Harmut, Kuşburnu ve marmelat, Erişte, Lepe, Çoban Kirpisi, Düyü, Katığ Aşı, Sarı Yağlı Beçe Şorvası, Tendir Çöreği, Kekik Otu Çayı, Daş Köfte, Koyun Yoğurdu, Motal Peyniri ve Şoru, Sarı koyun yağı, hama, Evelik otu ve daha nice yöresel zenginliğimizi iyi tanıtıp değerlendirirsek Tuzluca için büyük bir gelir kapısı olur.

    Tuzluca ilçesinde % 58 ile kırsal nüfus yoğunlukta bulunmaktadır. Iğdır ili genelindeki 163 köyün 81 Tuzluca ilçesinde yer almaktadır. Tuzluca ilçesinde kırsal nüfus oranı Türkiye ortalamasının çok üzerinde yer almaktadır. Köylerin çoğunda nüfus bazen 14 kişiye kadar düşmektedir. 81 köyün ortalaması 161 kişidir. Tuzluca ilçesinin Iğdır ili ve köyleri ile ulaşımında sıkıntılar bulunmaktadır. Iğdır il yüzölçümünün % 35,4 ‘ünü bünyesinde bulunduran Tuzluca ilçemizin sahip olduğu bu zenginlik yeterince değerlendirilmemektedir.

    Tuzluca insanı mert, çalışkan, devletine ve milletine bağlı sağlam karakterli insanlardır. Geçmişte çok büyük acı ve sıkıntılar yaşamışlardır. Bu uğurda büyük kayıplar vermiş bu cennet vatanı kazanmışlardır. Tarım alanın az olması, sanayinin olmaması yüzünden çok büyük göç vermişlerdir. Bugün her 3 Tuzlucalı kardeşimizden 2 yaşadığı topraklardan gurbet ellere gitmek zorunda kalmıştır. Tuzluca ilçesinden göç eden başta milletvekilimiz Sayın Şamil Ayrım Bey olmak üzere Tuzluca dışında hayatın her alanında büyük işler yapan kardeşlerimiz var.

     Tuzluca ilçesinin sahip olduğu bu zenginliği hayata geçirip ekonomiye kazandırmak zorundayız. Başta devletimizin, Tuzluca dışında olan kardeşlerimizin ve Tuzluca ilçesinde yaşayanların el ele verip ortak akıl ile bu işleri başarmaları lazım. O zaman Tuzluca ilçesinde ekonomi canlanır, refah artar, yaşanan göç tersine çevrilebilir. Tuzluca insanı her şeyin en güzeline layıktır. Tüm Tuzlucalı kardeşlerime yürekler dolusu selam, sevgi ve muhabbetlerimi yolluyorum. Hoşça kalın, dostça kalın.

 

Bu yazı 136 defa okunmuştur.