Azerbaycan -Bakü'den Ekonomist Ali Selimov Yazdı : Ankara–Bakü hattı Avrasya'nın yeni ekonomik merkezi haline gelebilir mi?

Dünya ekonomisinde ve uluslararası ilişkiler sisteminde yaşanan jeopolitik değişimler, uluslararası ekonomik haritanın yeniden şekillenmesi sürecini hızlandırmaktadır. Geleneksel ticaret güzergahlarına alternatiflerin aranması, enerji güvenliği konusunun giderek önem kazanması ve tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırılması, Avrasya’da yeni ekonomik merkezlerin ortaya çıkması için elverişli bir ortam oluşturmaktadır. İşte tam da bu süreçler çerçevesinde Ankara–Bakü hattı giderek daha büyük bir jeoekonomik önem kazanmaktadır.

Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ilişkiler artık yalnızca siyasi ve diplomatik iş birliği çerçevesinde değerlendirilmektedir. İki ülke arasında şekillenen stratejik ortaklık; enerji, ulaştırma, lojistik, ticaret ve yatırım alanlarında somut ekonomik sonuçlar ortaya koymuştur. Bakü–Tiflis–Ceyhan, TANAP, Güney Gaz Koridoru ve Bakü–Tiflis–Kars demiryolu gibi projeler, Ankara ve Bakü’nün birlikte yalnızca bölgesel değil, uluslararası önem taşıyan ekonomik projeleri hayata geçirme potansiyeline sahip olduğunu göstermiştir.

Bugün Ankara–Bakü hattının gelecekteki ekonomik perspektiflerini belirleyen temel unsurlardan biri Orta Koridor’dur. Çin ve Orta Asya’dan başlayarak Hazar Denizi, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanan bu güzergah, küresel ticaretin alternatif yönlerinden biri hâline gelmektedir. Azerbaycan’ın Hazar bölgesinde önemli bir transit merkezi olması, Türkiye’nin ise Avrupa’ya açılan büyük bir ekonomik ve lojistik merkez olarak konumlanması, bu hattın stratejik üstünlüğünü artırmaktadır.

Ancak Ankara–Bakü hattının gerçek anlamda bir ekonomik merkeze dönüşebilmesi için yalnızca transit imkanlarının genişletilmesi yeterli değildir. Temel hedef, transit faaliyetlerden daha yüksek katma değer yaratan bir ekonomik modele geçiş olmalıdır. Orta Koridor üzerinde sanayi bölgelerinin, lojistik merkezlerin, teknoloji parklarının ve ortak üretim tesislerinin kurulması, Azerbaycan ve Türkiye’nin bölgesel ekonomik rolünü daha da güçlendirebilir. Malların yalnızca bu coğrafyalardan geçmesi değil, burada üretilerek ve işlenerek uluslararası pazarlara sunulması çok daha büyük ekonomik sonuçlar vaat etmektedir.

Enerji sektörü de Ankara–Bakü iş birliğinin gelecekteki perspektiflerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bugüne kadar petrol ve doğal gaz projeleri, iki ülkenin bölgesel enerji mimarisindeki konumunu güçlendirmiştir. Önümüzdeki dönemde ise yeşil enerji, elektrik enerjisi ihracatı, güneş ve rüzgar santralleri ile yeni enerji teknolojileri, iş birliğinin temel yönlerinden biri haline gelebilir. Azerbaycan’ın yüksek yenilenebilir enerji potansiyelinin Türkiye’nin gelişmiş sanayisi ve geniş enerji piyasasıyla birleşmesi, yeni ekonomik fırsatlar yaratmaktadır.

Ankara–Bakü hattının gelecekteki gelişimi yalnızca fiziksel ulaşım ve enerji altyapısıyla sınırlı kalmamalıdır. Fiber optik bağlantılar, veri merkezleri, elektronik ticaret, yapay zeka ve dijital hizmetler alanındaki iş birliği, iki ülkenin bölgesel teknoloji ekosistemindeki konumunu güçlendirebilir.

Bu hattın potansiyelini artıran bir diğer önemli unsur ise Orta Asya ile ekonomik ilişkilerin genişletilmesidir. Kazakistan, Özbekistan ve Türkmenistan gibi ülkelerin ekonomik imkânlarının Azerbaycan ve Türkiye’nin lojistik, sanayi ve yatırım potansiyeliyle birleştirilmesi, daha geniş bir bölgesel ekonomik alanın oluşmasına katkı sağlayabilir.

Ankara–Bakü hattının Avrasya’nın yeni ekonomik merkezlerinden birine dönüşmesi için ciddi bir potansiyel bulunmaktadır. Bunun için gerekli siyasi irade, stratejik ortaklık ve temel altyapı büyük ölçüde halihazırda oluşturulmuştur. Artık temel mesele, iş birliğini enerji ve transit çerçevesinin ötesine taşıyarak üretim, inovasyon, dijital ekonomi ve yeni teknolojiler alanlarında derinleştirmektir.

Eğer Bakü ve Ankara mevcut imkanlarını ortak ve uzun vadeli bir ekonomik strateji çerçevesinde birleştirebilirlerse, bu hat gelecekte yalnızca iki kardeş ülkeyi birbirine bağlayan siyasi bir eksen değil, aynı zamanda Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan Avrasya’nın yeni ekonomik güç merkezlerinden biri haline gelebilir.

DOĞUKAN BEY