Azerbaycan, Türk dünyasının bilimsel ve kültürel köprülerini dijital çağın imkânlarıyla yeniden inşa ediyor. Azerbaycan Millî Bilimler Akademisi (ANAS) Başkanlık Divanı'nda, Birinci Türkoloji Kurultayı'nın 100. yıl dönümüne ithaf edilen "Türk Dünyası Haftası" kapsamında kapsamlı bir "Dijital Türkoloji" panel oturumu gerçekleştirildi. Beşerî bilimler ile yapay zekâyı buluşturan etkinlik, Türk dünyasının ortak geleceği adına stratejik kararlara ve bilimsel sunumlara sahne oldu.
Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren ANAS Başkanı Prof. Dr. İsa Habibbeyli, "Türk Dünyası Haftası" etkinliklerinin Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in "Birinci Türkoloji Kurultayı'nın 100. Yıl Dönümünün Kutlanması Hakkında" imzaladığı tarihî karar doğrultusunda hayata geçirildiğini anımsattı. Bu önemli yıl dönümünün devlet düzeyinde kutlanmasının, Azerbaycan'ın Türk dünyasının ortak bilimsel ve kültürel mirasına verdiği yüksek değerin açık bir göstergesi olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Habibbeyli, eş zamanlı olarak Haydar Aliyev Merkezi'nde düzenlenen "Birinci Türkoloji Kurultayı: Yüz Yıllık Bilimsel ve Kültürel Miras" konulu uluslararası kongreye 26 ülkeden 200'ü aşkın seçkin Türkolog bilim insanının katıldığını belirtti. Azerbaycan genelinde dijital devlet, e-devlet ve yapay zekâ alanlarında kararlı adımlar atıldığını ifade eden Habibbeyli, ANAS bünyesinde de bu vizyona uygun köklü yapısal reformların gerçekleştirildiğini söyledi. Temel hedeflerinin dijital teknolojiler ile yapay zekânın sunduğu geniş imkânları beşerî ve sosyal bilimlerin gelişimine sistematik biçimde uygulamak olduğunu belirten ANAS Başkanı, "Dijital Türkoloji" panelinin, akademinin yeni bilimsel düşünce anlayışına dayanan çok önemli bir katkısı olduğunu dile getirdi.
Açılış konuşmalarının ardından söz alan ANAS Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Rasim Aliquliyev, günümüzün küresel gelişmeleri ve dijital gereksinimleri dikkate alındığında bu panelin zamanlamasının önemine dikkat çekti. Küresel dijital rekabette yer alabilmek için ortak bir sanal Türk dünyasının oluşturulmasının, dağınık haldeki dijital kaynakların tek bir çatı platformda bir araya getirilmesinin ve Türk devletlerinin siber egemenliğinin güvence altına alınmasının hayati bir zorunluluk olduğunu ifade etti. Türk Dünyası İş Adamları Birliği Başkanı Mehmet Fatih Danış ise Türkolojinin sadece akademik bir alan olmadığını, Türk dünyasının ortak hafızasını, kültürünü ve kimliğini geleceğe taşıyan entelektüel bir köprü vazifesi gördüğünü belirtti. Danış, ekonomik ve kültürel entegrasyonu güçlendirmek adına temel hedeflerinin, Türk dünyasındaki tüm lehçeleri ve ağızları kapsayan devasa dijital dil derlemlerinin (korpuslarının) oluşturulması ve ortak bir bilimsel terminoloji ağının kurulması olduğunu vurguladı.
Panelin bilimsel bildiriler bölümünde, beşerî bilimlerin metodolojisini kökten değiştiren yapay zekâ ve büyük veri (big data) projeleri sunuldu. ANAS Folklor Enstitüsü Müdürü Hikmet Guliyev, "Dijital Türkoloji Folklor Araştırmaları: Kavramsal Yaklaşımlar ve Perspektifler" başlıklı sunumunda, dijital dönüşümün sosyal bilimlerde bilgi üretiminin içeriğini ve yöntemlerini yapısal bir değişime uğrattığını aktardı. Etkinlikte ANAS'ın farklı enstitü, şube ve bölümlerinden katılan uzmanlar; dilbilimden arkeolojiye, edebiyattan ulusal güvenliğe kadar uzanan geniş bir yelpazede çalışmalarını sundular. Bu kapsamda ANAS Başkanlık Divanı Aparatı Dijital Akademi, Yapay Zekâ ve Elektronik Hizmetler Şubesi Müdürü Doç. Dr. Fariz İmranov ve Baş Uzman Samir Elekberli, "Dijital Türkolojinin Yol Haritası: Gelenekten Algoritmaya, Algoritmadan Dönüşüme Doğru" başlıklı ortak sunumlarıyla sürecin stratejik adımlarını paylaştı. Doç. Dr. Mehman Hasanli ise "Dijital Edebiyat Enstitüsü: Sonuçlar ve Perspektifler" sunumuyla kurumsal altyapı çalışmalarını aktardı. Dilbilim Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Mesud Mahmudov "Dijital Azerbaycan Türkçesi: Sorunlar ve Perspektifler" üzerine konuşurken; Teknik Bilimler Doktoru Tuncay Habibbeyli ve Baş Uzman Hebibulla İmranov, Azerbaycan Türkçesi için özel olarak geliştirilen akademik, kural tabanlı ve kaynak destekli yapay zekâ altyapısı "SUFİ AI" projesini katılımcılara tanıttı. Dr. Efruz Gurbanova ise Türk dillerinin dijital dönüşüm süreçlerinde ortak bir dil ekosistemi kurulurken karşılaşılan teknik sorunlara değindi. Edebî analiz alanında Doç. Dr. Hatire Yusifova "Türkolojide Dijital Metin Bilimi: Metinlerin Elektronik Analizi, Korpus Teknolojileri ve Yapay Zekâ Uygulamaları" üzerine teknik bir sunum gerçekleştirdi. Doç. Dr. Hasan Nağıyev ve Kemale Zamanova ise Hibrit NLP (Doğal Dil İşleme) yöntemlerini kullanarak Nizami Gencevî'nin Farsça kaleme aldığı şiirlerindeki Türkçe kökenli söz varlığını dijital olarak tespit ettikleri özgün araştırmalarını sundular. Kültürel mirasın korunması başlığında Dr. Ramil Guliyev dijital teknolojilerin önemini anlatırken; Dr. Nigar Camalova Azerbaycan tarihi ve etnolojisindeki yapay zekâ araçlarının kullanım sınırlarını ve sorunlarını ele aldı. Doç. Dr. Perviz Kasımov ise "Dijital Arkeoloji: Güncel Uygulamalar ve Hedefler" başlıklı sunumuyla sahada kullanılan yeni nesil teknolojileri paylaştı. Oturumun kapanış bölümlerinde Doç. Dr. Elnur Mustafayev, şarkiyat çalışmalarının geleneksel araştırma modellerinden dijital beşerî bilimlere geçiş sürecini özetledi. Stratejik değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Muhammed Cebrayılov ise "Günümüz Jeopolitik Koşullarında Azerbaycan'ın Dijital Egemenliği ve Ulusal Güvenlik Açısından Karşılaşılan Zorluklar" konusunu felsefi ve sosyolojik boyutlarıyla analiz etti. Panel, Türk dünyasının dil, tarih ve kültür mirasını yapay zekâ algoritmalarıyla koruma altına alacak ve küresel dijital dünyada Türk dillerinin ağırlığını artıracak ortak projelerin hızlandırılması temennisiyle sona erdi. ilginizi çekebilir:- ARAÇTA MULTİMEDYA EKRAN KULLANIMI SON DURUM: Arabada multimedya ekran tutucu ve ses sistemi yasak mı? Multimedya yasağı kalktı mı?- Gerilim iddialarının ardından kritik temas! Trump ve Netanyahu'dan sürpriz buluşma kararı- Plan yapanlar dikkat: İstanbul'da iki ilçede iki gün boyunca denize giriş yasağı- Ceza İnfaz Kurumlarına Akıllı Teknoloji Entegrasyonu- Son Dakika | CHP'li Veli Ağbaba'nın yeğeni Ahmet Can Ağbaba gözaltına alındı! 'Yüksek miktarda kaynağı belirsiz para tespiti'DOĞUKAN BEY
Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren ANAS Başkanı Prof. Dr. İsa Habibbeyli, "Türk Dünyası Haftası" etkinliklerinin Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in "Birinci Türkoloji Kurultayı'nın 100. Yıl Dönümünün Kutlanması Hakkında" imzaladığı tarihî karar doğrultusunda hayata geçirildiğini anımsattı. Bu önemli yıl dönümünün devlet düzeyinde kutlanmasının, Azerbaycan'ın Türk dünyasının ortak bilimsel ve kültürel mirasına verdiği yüksek değerin açık bir göstergesi olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Habibbeyli, eş zamanlı olarak Haydar Aliyev Merkezi'nde düzenlenen "Birinci Türkoloji Kurultayı: Yüz Yıllık Bilimsel ve Kültürel Miras" konulu uluslararası kongreye 26 ülkeden 200'ü aşkın seçkin Türkolog bilim insanının katıldığını belirtti. Azerbaycan genelinde dijital devlet, e-devlet ve yapay zekâ alanlarında kararlı adımlar atıldığını ifade eden Habibbeyli, ANAS bünyesinde de bu vizyona uygun köklü yapısal reformların gerçekleştirildiğini söyledi. Temel hedeflerinin dijital teknolojiler ile yapay zekânın sunduğu geniş imkânları beşerî ve sosyal bilimlerin gelişimine sistematik biçimde uygulamak olduğunu belirten ANAS Başkanı, "Dijital Türkoloji" panelinin, akademinin yeni bilimsel düşünce anlayışına dayanan çok önemli bir katkısı olduğunu dile getirdi.
Açılış konuşmalarının ardından söz alan ANAS Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Rasim Aliquliyev, günümüzün küresel gelişmeleri ve dijital gereksinimleri dikkate alındığında bu panelin zamanlamasının önemine dikkat çekti. Küresel dijital rekabette yer alabilmek için ortak bir sanal Türk dünyasının oluşturulmasının, dağınık haldeki dijital kaynakların tek bir çatı platformda bir araya getirilmesinin ve Türk devletlerinin siber egemenliğinin güvence altına alınmasının hayati bir zorunluluk olduğunu ifade etti. Türk Dünyası İş Adamları Birliği Başkanı Mehmet Fatih Danış ise Türkolojinin sadece akademik bir alan olmadığını, Türk dünyasının ortak hafızasını, kültürünü ve kimliğini geleceğe taşıyan entelektüel bir köprü vazifesi gördüğünü belirtti. Danış, ekonomik ve kültürel entegrasyonu güçlendirmek adına temel hedeflerinin, Türk dünyasındaki tüm lehçeleri ve ağızları kapsayan devasa dijital dil derlemlerinin (korpuslarının) oluşturulması ve ortak bir bilimsel terminoloji ağının kurulması olduğunu vurguladı.
Panelin bilimsel bildiriler bölümünde, beşerî bilimlerin metodolojisini kökten değiştiren yapay zekâ ve büyük veri (big data) projeleri sunuldu. ANAS Folklor Enstitüsü Müdürü Hikmet Guliyev, "Dijital Türkoloji Folklor Araştırmaları: Kavramsal Yaklaşımlar ve Perspektifler" başlıklı sunumunda, dijital dönüşümün sosyal bilimlerde bilgi üretiminin içeriğini ve yöntemlerini yapısal bir değişime uğrattığını aktardı. Etkinlikte ANAS'ın farklı enstitü, şube ve bölümlerinden katılan uzmanlar; dilbilimden arkeolojiye, edebiyattan ulusal güvenliğe kadar uzanan geniş bir yelpazede çalışmalarını sundular. Bu kapsamda ANAS Başkanlık Divanı Aparatı Dijital Akademi, Yapay Zekâ ve Elektronik Hizmetler Şubesi Müdürü Doç. Dr. Fariz İmranov ve Baş Uzman Samir Elekberli, "Dijital Türkolojinin Yol Haritası: Gelenekten Algoritmaya, Algoritmadan Dönüşüme Doğru" başlıklı ortak sunumlarıyla sürecin stratejik adımlarını paylaştı. Doç. Dr. Mehman Hasanli ise "Dijital Edebiyat Enstitüsü: Sonuçlar ve Perspektifler" sunumuyla kurumsal altyapı çalışmalarını aktardı. Dilbilim Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Mesud Mahmudov "Dijital Azerbaycan Türkçesi: Sorunlar ve Perspektifler" üzerine konuşurken; Teknik Bilimler Doktoru Tuncay Habibbeyli ve Baş Uzman Hebibulla İmranov, Azerbaycan Türkçesi için özel olarak geliştirilen akademik, kural tabanlı ve kaynak destekli yapay zekâ altyapısı "SUFİ AI" projesini katılımcılara tanıttı. Dr. Efruz Gurbanova ise Türk dillerinin dijital dönüşüm süreçlerinde ortak bir dil ekosistemi kurulurken karşılaşılan teknik sorunlara değindi. Edebî analiz alanında Doç. Dr. Hatire Yusifova "Türkolojide Dijital Metin Bilimi: Metinlerin Elektronik Analizi, Korpus Teknolojileri ve Yapay Zekâ Uygulamaları" üzerine teknik bir sunum gerçekleştirdi. Doç. Dr. Hasan Nağıyev ve Kemale Zamanova ise Hibrit NLP (Doğal Dil İşleme) yöntemlerini kullanarak Nizami Gencevî'nin Farsça kaleme aldığı şiirlerindeki Türkçe kökenli söz varlığını dijital olarak tespit ettikleri özgün araştırmalarını sundular. Kültürel mirasın korunması başlığında Dr. Ramil Guliyev dijital teknolojilerin önemini anlatırken; Dr. Nigar Camalova Azerbaycan tarihi ve etnolojisindeki yapay zekâ araçlarının kullanım sınırlarını ve sorunlarını ele aldı. Doç. Dr. Perviz Kasımov ise "Dijital Arkeoloji: Güncel Uygulamalar ve Hedefler" başlıklı sunumuyla sahada kullanılan yeni nesil teknolojileri paylaştı. Oturumun kapanış bölümlerinde Doç. Dr. Elnur Mustafayev, şarkiyat çalışmalarının geleneksel araştırma modellerinden dijital beşerî bilimlere geçiş sürecini özetledi. Stratejik değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Muhammed Cebrayılov ise "Günümüz Jeopolitik Koşullarında Azerbaycan'ın Dijital Egemenliği ve Ulusal Güvenlik Açısından Karşılaşılan Zorluklar" konusunu felsefi ve sosyolojik boyutlarıyla analiz etti. Panel, Türk dünyasının dil, tarih ve kültür mirasını yapay zekâ algoritmalarıyla koruma altına alacak ve küresel dijital dünyada Türk dillerinin ağırlığını artıracak ortak projelerin hızlandırılması temennisiyle sona erdi. ilginizi çekebilir:- ARAÇTA MULTİMEDYA EKRAN KULLANIMI SON DURUM: Arabada multimedya ekran tutucu ve ses sistemi yasak mı? Multimedya yasağı kalktı mı?- Gerilim iddialarının ardından kritik temas! Trump ve Netanyahu'dan sürpriz buluşma kararı- Plan yapanlar dikkat: İstanbul'da iki ilçede iki gün boyunca denize giriş yasağı- Ceza İnfaz Kurumlarına Akıllı Teknoloji Entegrasyonu- Son Dakika | CHP'li Veli Ağbaba'nın yeğeni Ahmet Can Ağbaba gözaltına alındı! 'Yüksek miktarda kaynağı belirsiz para tespiti'DOĞUKAN BEY 
