Türkiye'nin doğu sınırında yer alan ve farklı kültürlerin buluşma noktası olan Iğdır, zengin mutfak kültürüyle bir kez daha dikkat çekti. Kentte gönüllü kadınlar tarafından yürütülen kapsamlı araştırma sonucunda, geçmişten günümüze ulaşan ve bir kısmı unutulmaya yüz tutmuş 23 farklı pirinç pilavı yeniden hazırlanarak tanıtıldı.
Ermenistan, Nahçıvan ve İran’a komşu olan Iğdır, tarih boyunca farklı kültürlerin etkisiyle şekillenen mutfağıyla öne çıkıyor. Bu zengin gastronomi mirasının önemli parçalarından biri olan pirinç pilavı çeşitleri, yapılan saha çalışmalarıyla yeniden kayıt altına alındı.
Sekiz gönüllü kadının katılımıyla gerçekleştirilen çalışmada, kent merkezi ve köylerde yaşayan yaşlılarla görüşülerek geçmişte yapılan pilav tarifleri derlendi. Elde edilen bilgiler doğrultusunda hazırlanan yöresel pilavlar, Alikamerli Mahallesi'nde bulunan kayısı bahçesinde sergilenerek ziyaretçilere tanıtıldı.
Araştırma sonucunda Iğdır mutfağında safranlı, sütlü, yeşil mercimekli, döşeme, kazmaklı, lepeli, kayısı ve hurmalı, erişteli, patatesli, sarı köklü, maşlı, kükülü, evelikli, kavurmalı, etli, nohutlu, müsemme, domatesli, üzgözlü, işkembeli, kişmişli, şivitli ve zibilli olmak üzere 23 farklı pirinç pilavı çeşidinin bulunduğu tespit edildi.
Çalışmanın öncülerinden Nurcan Tuna, amaçlarının Iğdır’ın mutfak kültürünü korumak ve gelecek nesillere aktarmak olduğunu söyledi. Iğdır’da yemeğin yalnızca bir beslenme aracı değil, aynı zamanda kültürün ve geleneklerin taşıyıcısı olduğunu ifade eden Tuna, “23 çeşit pirinç pilavını Türkiye’ye ve dünyaya tanıtmak amacıyla bu çalışmayı yaptık. Pirinç pilavı bakımından Iğdır, Türkiye’nin en zengin mutfaklarından birine sahiptir.” dedi.
Kent merkezi ve köylerde yürüttükleri araştırmalarla unutulmaya yüz tutmuş tarifleri yeniden gün yüzüne çıkardıklarını belirten Tuna, “Çoğu pilavı unutmuştuk. Ninelerimizden ve büyüklerimizden öğrendiğimiz tarifleri yeniden canlandırdık. Amacımız bu zenginliği tüm insanlara duyurmak ve kültürümüzü yaşatmaktır.” ifadelerini kullandı.
Hazırlanan yazılı ve görsel materyallerin ilerleyen süreçte Iğdır mutfağı üzerine yapılacak akademik çalışmalarda kaynak olarak kullanılması planlanırken, kentin gastronomi mirasının gelecek kuşaklara aktarılması hedefleniyor. Bu çalışma sayesinde Iğdır’ın köklü mutfak kültürünün önemli bir parçası olan geleneksel pirinç pilavları yeniden hayat bulmuş oldu.
