Sivas'ta Tarihi Zirve: Gazetecilerden "Meslek Yasası" Reformu Çağrısı

Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu’nun (TGK) 31. Başkanlar Kurulu Toplantısı, Cumhuriyet’in temellerinin atıldığı Sivas’ta geniş bir katılımla gerçekleştirildi. Türkiye’nin dört bir yanından gelen 9 federasyon ve 93 gazeteciler cemiyeti başkanının katıldığı tarihi zirvede, Türk basınının geleceğini şekillendirecek “Basın Meslek Yasası Taslağı”na son şekli verildi. Toplantının açılışında konuşan TGK yönetimi, yerel basının içinde bulunduğu ekonomik darboğaza dikkat çekerek, bağımsız gazeteciliğin demokrasinin en büyük güvencesi olduğunu vurguladı.

“Sivas, Millet İradesinin Sesidir”

Toplantının açılış konuşmasında Sivas’ın tarihi önemine değinilerek, Kurtuluş Savaşı sürecinde "manda ve himaye kabul olunamaz" iradesinin bu şehirde tarihe kazındığı hatırlatıldı. Tıpkı geçmişte olduğu gibi bugün de gazeteciliğin geleceği adına tarihi kararlar almak üzere Sivas’ta bir araya gelindiği belirtilerek, ev sahipliği yapan Sivas 4 Eylül Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Muhittin Karahan ve yönetimine teşekkür edildi. TGK’nın 93 cemiyeti çatısı altında buluşturan Türkiye’nin en büyük meslek kuruluşu olduğu ifade edilerek, bu yapının Anadolu basınının hafızası ve ortak vicdanı olduğu vurgulandı.

“Teknoloji Haber Üretebilir Ama Güven ve Vicdan Üretemez”

Basının son elli yılın en büyük teknolojik dönüşümünü yaşadığına dikkat çekilen konuşmada, yapay zekâ ve dijitalleşmenin getirdiği riskler ile fırsatlar masaya yatırıldı. Milyonlarca insanın artık haberi telefon ekranlarından takip ettiği, bilginin saniyeler içinde yayıldığı bu çağda, dezenformasyonun (yanlış bilginin) da aynı hızla yayıldığı aktarıldı.

Zirvede, dijitalleşme çağında doğrulanmış bilgiye olan ihtiyacın her zamankinden fazla olduğu belirtilerek şu ifadelere yer verildi: “Teknoloji haber üretebilir ancak güven üretemez. Yapay zekâ metin yazabilir ama vicdan sahibi olamaz. Bilgisayarlar milyonlarca veriyi analiz edebilir fakat kamu yararı ile toplum vicdanı arasındaki dengeyi yalnızca gazeteciler kurabilir. Biz burada sadece bugünün sorunlarını değil, gazeteciliğin gelecek elli yılını konuşmak için toplandık.”

Anadolu Basını Kapanma Noktasında: “Bir Şehir Hafızasını Kaybediyor”

Toplantının en önemli gündem maddelerinden biri, yerel basının yaşadığı ağır ekonomik kriz oldu. Kâğıt, baskı, dağıtım, enerji ve internet altyapı maliyetlerinin katlanarak artmasına karşın gelirlerin hızla daraldığı ifade edildi. Özellikle resmi ilan sistemindeki değişiklikler, ilanların azalması ve doğrudan temin uygulamalarının yaygınlaşmasının yerel basını adeta nefes alamaz hale getirdiği dile getirildi.

Yerel basının ticari bir işletmeden öte, bir şehrin hafızası ve denetleyici gözü olduğu hatırlatılarak, “Bir şehirde yerel gazete kapanıyorsa halkın haber alma hakkı eksiliyor, o şehrin hafızasından bir sayfa kopuyor demektir. Bu nedenle yerel basının yaşaması sadece gazetecilerin değil, tüm Türkiye’nin demokrasi meselesidir” uyarısında bulunuldu.

Tarihi Reform: Basın Meslek Yasası ve Basın Meslek Birliği

Zirvede, yaklaşık iki yıldır akademisyenler, hukukçular ve meslek örgütlerinin katılımıyla hazırlanan "Basın Meslek Yasası Taslağı"nın detayları paylaşıldı. Mevcut sistemde çağdaş bir meslek yasasının bulunmamasının mesleğe girişi belirsizleştirdiği ve etik denetimi yetersiz kıldığı belirtildi. Hazırlanan taslağın basını kısıtlayan değil, aksine gazeteciyi koruyan, özgürleştiren, meslek onurunu ve sürekli eğitimi esas alan demokratik bir reform olduğu vurgulandı.

Yasa taslağının en radikal adımı ise Türkiye Basın Meslek Birliği’nin kurulması önerisi oldu. Tıpkı doktorların, avukatların ve mühendislerin olduğu gibi gazetecilerin de kendi meslek ilkelerini koruyacak güçlü bir kurumsal yapıya kavuşması gerektiği ifade edildi. Kurulması planlanan bu birliğin hiçbir siyasi düşüncenin, ekonomik grubun veya çıkar çevresinin güdümünde olmayacağı, tamamen bağımsız bir şekilde sadece gazeteciliğin onurunu ve toplumun doğru haber alma hakkını savunacağı ilan edildi.

Büyük bir kararlılıkla tamamlanan 31. Başkanlar Kurulu Toplantısı, hazırlanan yasa taslağının Türk basınına ve demokrasisine hayırlı olması temennileriyle sona erdi.

DOĞUKAN BEY