Balkan Türklerinin 113 yıllık kayıp halk hikayesi Uslu ile Süslü, Iğdır Üniversitesi’nin öncülüğünde gün yüzüne çıkarıldı.
Iğdır Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Halk Edebiyatı öğretim üyeleri Doç. Dr. Oğuz Doğan ve Doç. Dr. İsmail Abalı, Bulgaristan’ın Deliorman bölgesinde yaşayan Türklerin sözlü kültüründe yer alan ve “kayıp eser” olarak bilinen halk hikayesini kitaplaştırmak için çalışma başlattı.
1912-1913 yıllarında Osmanlı Türkçesiyle kaleme alınan eser, Balkan Savaşları ve 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında bölgedeki Türklerin kimliklerini koruma ve yeniden inşa etme süreçlerini konu alıyor. Hikaye, göğsünde ay şeklinde doğum lekesi taşıyan Uslu ve yıldız şeklinde doğum lekesi taşıyan Süslü isimli iki kardeşin yaşadıkları üzerinden anlatılıyor.
Doç. Dr. İsmail Abalı, hikayenin o dönemde yaşanan acıları ve Türk kimliğinin yeniden inşa sürecini aktardığını belirterek, “Eser orijinalinde Osmanlı Türkçesiyle manzum şekilde yazılmış, yazar olarak yalnızca ‘Bir Deliormanlı’ mahlası kullanılmış. Bunun, dönemin acısını Balkan Türklerinin ortak bir feryadı olarak duyurmak amacıyla seçildiğini düşünüyoruz” dedi.
Abalı, hikayenin tam metninin uzun yıllar çeşitli kaynaklarda yalnızca isim olarak geçtiğini ve herhangi bir platformda yer almadığını vurguladı. “Ahmet Şerifli, bu eserin bir gün kitap olarak basılacağını belirtmişti. Biz de bu beklentiyi yerine getirerek, ‘Uslu ile Süslü’yü Türk okuyucusuyla buluşturmanın mutluluğunu yaşıyoruz” ifadelerini kullandı.
Doç. Dr. Oğuz Doğan ise çalışmanın, Balkan Türklüğünün yaklaşık 113 yıldır sessizliğe mahkum edilmiş hafızasını günümüze taşıdığını söyledi. Doğan, “Uslu ile Süslü, 1912’de Filibe’de bir feryat gibi kağıda dökülmüş ancak savaşlar, göçler ve sınırlar nedeniyle unutulmaya terk edilmişti. Biz bu eserle o tozlu raflarda bekleyen çığlığı 2026 Türkiye’sine ve Türk dünyasına aktarmayı amaçladık” dedi.
Eserin ikinci bölümünde tarihin soğuk yüzüne dair detayların da yer aldığını belirten Doğan, “Burada sadece iki gencin hikayesini anlatmıyoruz. 93 Harbi’nin Plevne cephesinde saf tutan Deliormanlı Yaşar’ın direnişini, Balkan Savaşları’nda parçalanan aileleri ve vatanından koparılmak istenen bir milletin dramatik serüvenini okurla buluşturuyoruz” ifadelerini kullandı.
Uslu ile Süslü, masalsı anlatımı ve tarihi gerçekleri bir arada sunan eser olarak, ücretsiz şekilde dijital platformlardan da erişilebilecek.
DOĞUKAN BEY
