'19 Mayıs bir devlet projesiydi'

Yazar-gazeteci Murat Bardakçı, Turkuvaz Kitap'tan çıkan 'Bir Devlet Operasyonu: 19 Mayıs' kitabında tarihi yolculuğu, Samsun Evrakı olarak bilinen, devlet içi yazışmaları içeren belgeler ve dönemin tanıklarının hatıraları eşliğinde anlatıyor. Bardakçı'ya göre Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a sadece kendi iradesi ya da Padişah Vahideddin'in talimatıyla değil devletin kararıyla gitti. 19 Mayıs 1919 hepimiz için Türkiye'nin doğuşunun miladı olarak kabul edilir. Birçoğumuz 19 Mayıs'la başlayan ve Kurtuluş Savaşı ile devam eden özgürlük mücadelemizin nasıl gerçekleştiğini çok iyi biliriz ama ya öncesi? 19 Mayıs'ın bir devlet operasyonu olduğu gerçeğini Bardakçı, yolculuk öncesindeki ordu, hükümet, saray arasında hızlı bir şekilde gerçekleşen yazışmalar ve o döneme tanıklık eden insanların anlatımıyla aktarıyor.

Bu yazışmaların büyük bir titizlikle yapıldığını anlatan Bardakçı'ya göre, imparatorluğun üst düzeyi yaşanan felaketin zararını en aza indirebilmek için, işgale karşı yeni bir savaş açıkça telaffuz edilmese de çareler aranmış, planlar yapılmış, bu hazırlıklarda en başarılı kumandanlara vazifeler verilmiş ve bütün bu çabalardan işe yarar neticeler alınması hayal edilmiş. Bandırma Vapuru'nun pusulası olmadığı, dümeninin bozuk ve paraketesinin kırık olduğu ders kitaplarına kadar girmiştir. Ancak Murat Bardakçı kitapta Bandırma Vapuru'nun kaptanı İsmail Hakkı Bey'in yıllar sonra o yolculukla ilgili verdiği söyleşide bunlardan hiç bahsetmediğini anlatıyor.

Bardakçı'nın altını çizdiği önemli bir nokta var. Bu iddiaların Atatürk'ün ölümü sonrasında ortaya atıldığı ve önce gazetelerde yayımlandığı, sonra da zamanla ders kitaplarına girdiği gerçeği.