Arz krizi kapıda! Petrol düşüyor ama risk bitmedi

ABD ile İran arasında artan gerilim ve ardından gelen müzakere sinyalleri, küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya neden oldu. ABD Başkanı Donald Trumpın sert açıklamalarına rağmen yeniden müzakere masasına dönülmesi, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden petrol geçişlerine ilişkin beklentileri yeniden şekillendirdi. HÜRMÜZ BOĞAZI VE PETROL AKIŞI Posta Gazetesi Ekonomi Müdürü Bilal Emin Turan, Hürmüz Boğazının küresel enerji arzındaki kritik rolüne dikkat çekti:Hürmüzden günlük 140-150 bin varil petrol tankeri geçiyor ve küresel üretimin yaklaşık %20si buradan sağlanıyor.

Müzakere ihtimali bile petrol fiyatlarını düşürmeye yetti. Brent petrolde %10a yakın gerileme yaşandı ve 100 doların altı görüldü. ÜRETİMDEKİ AKSAMALAR VE RİSKLER Turan, savaşın petrol üretiminde ciddi aksamalara yol açtığını vurguladı:28 Şubattan bu yana üretim tesislerinin vurulması ve depolama alanlarının dolması gündemdeydi.

Üretim süreklilik gerektirir. Üretim yavaşladığında boru hatlarında tıkanmalar, basınç düşüşleri ve teknik sorunlar ortaya çıkabilir. Körfezde üretim %55-60 oranında düştü.

NORMALLEŞME SÜRECİ EN AZ 6 AYSavaş sona erse bile piyasalarda hızlı bir toparlanma beklenmediğini belirten Turan, şu değerlendirmeyi yaptı:Petrol arzının normale dönmesi en az 6 ay sürebilir. İlk 3 ayda toparlanma başlar ancak tam anlamıyla eski düzene dönüş 6 ayı bulacaktır. Ayrıca ağır hasar alan bazı tesislerin tamamen faaliyete geçmesi 2 yıla kadar uzayabilir.

RAFİNERİLERDE ÜRETİM DENGESİ DEĞİŞTİ Küresel talep değişimleri rafineri üretimini de etkiledi. Dizel ve jet yakıtına olan ihtiyaç doğrultusunda üretim planları yeniden şekillendi:Uzak Doğuda dizel ihtiyacı arttı, Avrupada ise jet yakıtı krizi yaşandı. Rafineriler üretimi bu ihtiyaçlara göre kaydırdı.

Bu süreçte plastik hammaddesi ve gübre gibi alanlarda da sıkıntılar yaşandı. PİYASALARDA KIRILGANLIK SÜRÜYOR Turan, piyasalardaki iyimserliğin büyük ölçüde psikolojik olduğunu vurguladı:Barış ihtimali fiyatları düşürüyor ancak fiziki arz tarafında sorunlar devam ediyor. Süreç pamuk ipliğine bağlı.

En küçük olumlu haber bile piyasada hızlı tepki yaratıyor ancak belirsizlik sürüyor. OPEC VE ÜRETİM DENGESİ Birleşik Arap Emirliklerinin OPE Cten ayrılması da piyasalar açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor:BAE, bağımsız üretim kararıyla günlük 1 milyon varile kadar ek üretim yapabilir. Bu da petrol bolluğu yaratabilir.

Ancak bunun piyasaya gerçek yansıması zaman alacaktır. PETROL, ENFLASYON VE FAİZ İLİŞKİSİ Artan petrol fiyatlarının küresel enflasyon üzerindeki etkisine dikkat çeken Turan, şu bilgileri paylaştı:Petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artış, dünya enflasyonunu yaklaşık 0,2 puan yükseltiyor. Bu durum, merkez bankalarının faiz indirimini geciktiriyor.

Aksine, birçok merkez bankası faiz artırma sürecine giriyor. ALTIN FİYATLARI ÜZERİNDE BASKI Faiz artışlarının altın fiyatları üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Turan, şu değerlendirmeyi yaptı:Faiz, altının en büyük rakibidir. Enflasyon ve faiz artışı nedeniyle altın fiyatlarında baskı sürüyor.

Kısa vadeli yükselişler görülse de geri çekilmeler devam edebilir. Ekonomi Finans Analisti İslam Memiş: Altında düşüşler alım fırsatı olabilir

CNN Turk