Azerbaycan Türklerine yönelik bu saldırı insanlık tarihine kara bir leke olarak geçti. Katiller belli olmasına rağmen sözde insan hakları savunucularından bugüne kadar herhangi bir tepki gelmedi.
Türk milleti olarak bu katliamı gerçekleştirenleri daima lanetleyecek ve gelecek nesillere unutturmayacaktır. Katliamın yıl dönümünde, dünya kamuoyuna bu vahşeti bir kez daha hatırlatarak hafızaları tazelemelerini istiyoruz.
Olay şu şekilde gelişti: Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Azerbaycan topraklarına saldıran Ermeniler, 1991'in son günlerinde stratejik öneme sahip Hocalı'yı abluka altına aldı. 25 Şubat 1992 gecesi, Sovyet Rus ordusunun Hankendi'de konuşlanmış 366. motorize alayının desteğiyle Ermeni güçleri Hocalı'ya üç koldan saldırdı.
Saldırı sırasında yalnızca işgal ile yetinmeyen Ermeniler, sivilleri topluca katlederek, esirlere ağır işkenceler yaparak 20. yüzyılın en kanlı katliamlarından birini gerçekleştirdi. 7 bin kişinin yaşadığı Hocalı’da, 106'sı kadın, 70'i yaşlı, 63'ü çocuk olmak üzere 613 Azerbaycan vatandaşı şehit edildi. Katliamdan 487 kişi ağır yaralı kurtuldu, 1275 kişi esir alındı ve bunların 150’sinden hâlâ haber alınamıyor.
Bu katliam sırasında 8 aile tamamen yok oldu, 25 çocuk hem annesini hem babasını, 130 çocuk ise ya annesini veya babasından birini kaybetti. Katledilenlerin adli tıp raporları ve tanık ifadeleri, sivillerin kafa derilerinin yüzülmesi, kulak, burun ve cinsel organlarının kesilmesi, gözlerinin çıkarılması gibi akıl almaz işkencelere maruz kaldıklarını kanıtlandı. Hamile kadınlar bile süngülenerek katledildi. O dönemde çekilen görüntüler ve fotoğraflar, vahşetin boyutlarını tüm dünyaya gösterildi.
Hocalı’da yaşananlar, 1949 Cenevre Sözleşmeleri, BM Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi, Sivil ve Siyasi Haklar Sözleşmesi, İşkence ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme, Çocuk Hakları Sözleşmesi gibi birçok uluslararası anlaşmanın ağır ihlalidir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 22 Nisan 2010 tarihli kararında Hocalı'daki olayları savaş suçu ve insanlığa karşı suç olarak değerlendirdi.
Bugüne kadar 18 ülkenin parlamentosu ve ABD’nin 24 eyaletinin meclisi, Hocalı Katliamı’nı kınayan ve soykırım olarak kabul eden kararlar aldı.
Hocalılılar Ata Yurtlarına Dönüyor
Azerbaycan ordusunun 19 Eylül 2023'te gerçekleştirdiği anti-terör operasyonuyla Hocalı, gerçek sahiplerinin kontrolüne geçti. Katliamın acısı hâlâ yüreklerde taze olsa da işgal altındaki toprakların geri alınması, Azerbaycan halkına bir nebze olsun teselli oldu.
7 Şubat'ta yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Hocalı'da sandık kuruldu ve bağımsız Azerbaycan tarihinde ilk kez bu bölgede oy kullanıldı. Azerbaycan hükümeti, Hocalı'da altyapı ve imar çalışmalarını hızla sürdürüyor. İlk etapta Mayıs 2024’e kadar 50 ailenin Hocalı’ya yerleştirilmesi planlanıyor.
Katliamın üzerinden 33 yıl geçmesine rağmen Azerbaycan halkı hâlâ bu acıyı yüreğinde taşıyor. Ancak, 2020’deki 44 günlük 2. Karabağ Savaşı’nda kazanılan zafer sayesinde, şehitler artık mağlubiyet değil, zafer ruhuyla anılıyor.
Azerbaycan halkının en büyük beklentisi, Hocalı Katliamı faillerinin adalet önüne çıkarılmasıdır. Eylül 2023'te düzenlenen anti-terör operasyonunda bazı failler gözaltına alındı. Azerbaycan’da yargı süreçleri devam ediyor. Onlar için adaletin yerine getirilmesi ve yaptıklarının cezasını çekmeleri bekleniyor..HAKAN ŞIKTAŞ
Türk milleti olarak bu katliamı gerçekleştirenleri daima lanetleyecek ve gelecek nesillere unutturmayacaktır. Katliamın yıl dönümünde, dünya kamuoyuna bu vahşeti bir kez daha hatırlatarak hafızaları tazelemelerini istiyoruz.
Olay şu şekilde gelişti: Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Azerbaycan topraklarına saldıran Ermeniler, 1991'in son günlerinde stratejik öneme sahip Hocalı'yı abluka altına aldı. 25 Şubat 1992 gecesi, Sovyet Rus ordusunun Hankendi'de konuşlanmış 366. motorize alayının desteğiyle Ermeni güçleri Hocalı'ya üç koldan saldırdı.
Saldırı sırasında yalnızca işgal ile yetinmeyen Ermeniler, sivilleri topluca katlederek, esirlere ağır işkenceler yaparak 20. yüzyılın en kanlı katliamlarından birini gerçekleştirdi. 7 bin kişinin yaşadığı Hocalı’da, 106'sı kadın, 70'i yaşlı, 63'ü çocuk olmak üzere 613 Azerbaycan vatandaşı şehit edildi. Katliamdan 487 kişi ağır yaralı kurtuldu, 1275 kişi esir alındı ve bunların 150’sinden hâlâ haber alınamıyor.
Bu katliam sırasında 8 aile tamamen yok oldu, 25 çocuk hem annesini hem babasını, 130 çocuk ise ya annesini veya babasından birini kaybetti. Katledilenlerin adli tıp raporları ve tanık ifadeleri, sivillerin kafa derilerinin yüzülmesi, kulak, burun ve cinsel organlarının kesilmesi, gözlerinin çıkarılması gibi akıl almaz işkencelere maruz kaldıklarını kanıtlandı. Hamile kadınlar bile süngülenerek katledildi. O dönemde çekilen görüntüler ve fotoğraflar, vahşetin boyutlarını tüm dünyaya gösterildi.
Hocalı’da yaşananlar, 1949 Cenevre Sözleşmeleri, BM Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi, Sivil ve Siyasi Haklar Sözleşmesi, İşkence ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme, Çocuk Hakları Sözleşmesi gibi birçok uluslararası anlaşmanın ağır ihlalidir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 22 Nisan 2010 tarihli kararında Hocalı'daki olayları savaş suçu ve insanlığa karşı suç olarak değerlendirdi.
Bugüne kadar 18 ülkenin parlamentosu ve ABD’nin 24 eyaletinin meclisi, Hocalı Katliamı’nı kınayan ve soykırım olarak kabul eden kararlar aldı.
Hocalılılar Ata Yurtlarına Dönüyor
Azerbaycan ordusunun 19 Eylül 2023'te gerçekleştirdiği anti-terör operasyonuyla Hocalı, gerçek sahiplerinin kontrolüne geçti. Katliamın acısı hâlâ yüreklerde taze olsa da işgal altındaki toprakların geri alınması, Azerbaycan halkına bir nebze olsun teselli oldu.
7 Şubat'ta yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Hocalı'da sandık kuruldu ve bağımsız Azerbaycan tarihinde ilk kez bu bölgede oy kullanıldı. Azerbaycan hükümeti, Hocalı'da altyapı ve imar çalışmalarını hızla sürdürüyor. İlk etapta Mayıs 2024’e kadar 50 ailenin Hocalı’ya yerleştirilmesi planlanıyor.
Katliamın üzerinden 33 yıl geçmesine rağmen Azerbaycan halkı hâlâ bu acıyı yüreğinde taşıyor. Ancak, 2020’deki 44 günlük 2. Karabağ Savaşı’nda kazanılan zafer sayesinde, şehitler artık mağlubiyet değil, zafer ruhuyla anılıyor.
Azerbaycan halkının en büyük beklentisi, Hocalı Katliamı faillerinin adalet önüne çıkarılmasıdır. Eylül 2023'te düzenlenen anti-terör operasyonunda bazı failler gözaltına alındı. Azerbaycan’da yargı süreçleri devam ediyor. Onlar için adaletin yerine getirilmesi ve yaptıklarının cezasını çekmeleri bekleniyor..HAKAN ŞIKTAŞ
