NASA'dan 'çılgın' operasyon! Kurtarmak için harekete geçiyor...

NASA, yaşlanan bir uzay teleskobunu kurtarmak için robotik bir kurtarma aracı göndermeye hazırlanıyor. Birkaç ay sürmesi planlanan operasyon, şu anda Dünyaya doğru düşüşe geçen Swift uzay teleskobunu kurtarmak üzere tasarlanan özel bir robotun fırlatılmasıyla başlayacak. Müdahale edilmemesi durumunda, Swift teleskobunun kısa süre içinde atmosferde yanarak yok olacağı belirtiliyor.

ABD merkezli girişim şirketi Katalyst tarafından geliştirilen kurtarma aracını taşıyan Pegasus adlı küçük roketin, normal şartlarda Salı günü Pasifik Okyanusundaki bir mercan adasından fırlatılması planlanıyordu. Ancak NASA, elverişsiz hava koşullarını gerekçe göstererek fırlatmayı erteledi ve bir sonraki deneme saatini en erken 1 Temmuz Çarşamba günü olarak revize etti. Roket, alışılagelmiş fırlatma rampaları yerine bir jet uçağından gökyüzüne bırakılarak ateşlenecek.

ÇILGINCANAS Ada görevli astrofizikçi Regina Caputo, AFPye verdiği demeçte operasyonun zorluğuna değinerek, Bu misyonla ilgili her şey çok çılgınca ifadelerini kullandı. NASIL OLACAK?Kurtarma robotunun, hedef yörüngeye ulaştıktan sonra uzayın derinliklerinde Swift teleskobunun yerini tespit etmesi gerekiyor. Ardından teleskobun etrafında manevra yapacak olan robot, üç koluyla araca kenetlenecek.

En az bir ay sürmesi beklenen bu hassas operasyonla robot, Swift'i mevcut konumundan yaklaşık 300 kilometre daha yüksek ve güvenli bir yörüngeye çekerek imha olmaktan kurtaracak. NASA Astrofizik Bölümü Direktörü Shawn Domagal-Goldman, gazetecilerle gerçekleştirdiği basın toplantısında, Bu, üst üste yığılmış pek çok ilki barındırıyor. Şahsen, bunu deniyor olmamızdan bile derin bir minnettarlık duyuyorum şeklinde konuştu.

Çok özel bir teleskobun hikayesi Swift teleskobun kurtarılmak istenmesi, taşıdığı hayati önemden kaynaklanıyor. 2004 yılında fırlatılan ve başlangıçta yalnızca iki yıllık bir misyon için tasarlanan cihaz, evrendeki en yüksek enerjili patlamalar olan gama ışını patlamalarını incelemekle görevli. NAS Ada görevli astrofizikçi Regina Caputo bu patlamaları bir süpernovanın daha da güçlü bir versiyonu olarak tanımladı. Gama ışını patlamalarının son derece kısa sürdüğünü belirten Caputo, teleskobun yerdeki araştırmacılarla kesintisiz iletişim kurabilmesi için alçak yörüngede, yaklaşık 600 kilometre yükseklikte konumlandırıldığını ifade etti.

Ancak kendi itki sistemi bulunmayan teleskobun bu irtifada yer alması, Dünya atmosferine kapılma riskini de beraberinde getiriyor.2025 yılının başlarındaki tahminler teleskobun ömrünün sonuna yaklaştığını gösterdiğinde NASA, bir kurtarma planını değerlendirmeye aldı. Domagal-Goldman süreci, Bu kez gidip onu kurtarmaya karar verdik çünkü gerçekten çok özel sözleriyle özetledi. Başarı şansı yüzde 50Bilim dünyasında hâlâ yoğun bir talep gören ve hızlı reaksiyon gösterme yeteneği nedeniyle yeri kısa sürede doldurulamayacak olan teleskobun orijinal maliyeti 250 milyon dolardı.

NASA, bu kritik cihazı kurtaracak operasyon için ise 30 milyon dolarlık bir bütçe ayırdı. Ancak LINK adı verilen kurtarma robotunun önünde ciddi bilinmezler var. Örneğin, mühendislerin, robotun kollarını geçireceği teleskobun arka kısmının şu anki fiziksel durumu hakkında net bir görsel verisi bulunmuyor.

Caputo, operasyonun başarı şansını belki yüzde 50-50 olarak nitelendirse de hem NASA hem de Katalyst firması sonbahara kadar sürebilecek bu denemeye değer olduğu görüşünde.

CNN Turk