• Künye
  • İletişim
  • Çerez Politikası
  • Gizlilik İlkeleri
Anasayfa
  • Resmi İlanlar
  • Iğdır
  • Bölge
  • Genel
  • Dünya
  • Politika
  • Ekonomi
  • Eğitim
  • Spor
  • Sağlık
  • Kültür-Sanat
  • Bilim ve Teknoloji
  • Magazin
  • Ara
SON DAKİKA:
10:30
Iğdır Üniversitesi Rektörü Ekrem Gürel, İstanbul'da düzenlenen "2026 İlim Yayma Ödülleri Uluslararasılaşma Strateji Çalıştayı"na katıldı.
10:22
Okul Sporları Futsal Şampiyonları Belli Oldu
10:14
İbrahim Sever’den Sevindirici Haber
09:41
15 Yaşındaki İbrahim Sever Her Yerde Aranıyor
00:10
Meksika Dünya Kupası'na Galibiyetle Başladı
Video Galeri Yazarlar Üye Paneli
A
Büyüt
A
Küçült
Yorumlar
  1. Haberler
  2. Dünya
  3. Tüm dünyayı sarsan hastalığın sırrı kayıp parşömende çıktı
Dünya
Yayınlanma: 21 Mayıs 2026 - 14:16
Güncelleme: 21 Mayıs 2026 - 14:25

Tüm dünyayı sarsan hastalığın sırrı kayıp parşömende çıktı

Tüm dünyanın bir dönem ismini korkuyla andığı hastalığın sırrı ve tedavi süreci kayıp bir parşömende yazılı çıktı. Yazının tercüme edilmesiyle insanlığın gördüğü en büyük hastalıklardan biri olan salgının sırları aydınlanmış oldu. Hastalığın nasıl yayıldığı ve tedavi sürecine ait ayrıntıların yazılı...

Dünya
21 Mayıs 2026 - 14:16
Güncelleme: 21 Mayıs 2026 - 14:25
Yorumlar
A
Büyüt
A
Küçült
Yorumlar
Tüm dünyayı sarsan hastalığın sırrı kayıp parşömende çıktı
Tarih kitapları bize genellikle "Kara Ölüm"ün Avrupa’yı nasıl bir mezarlığa çevirdiğini anlatır. Ancak British Library’nin tozlu rafları arasında, yüzyıllardır bir hesap defterinin içine gizlenmiş küçük bir parşömen parçası, hikayenin bilinmeyen tarafını gün yüzüne çıkardı: Hayatta kalanlar. Durham Üniversitesi’nden uzmanların keşfettiği bu belge, insanlık tarihinin en karanlık döneminde bile umudun ve direncin olduğunu kanıtlıyor.

HESAP DEFTERİNDEN ÇIKAN MUCİZE

Ramsey Abbey malikanesine ait sıradan bir mali kaydın arasına sıkışmış bu belge, tarihin en ölümcül döneminde vebaya yakalanıp iyileşmeyi başaran 22 köylünün ismini tek tek listeliyor. 1346-1353 yılları arasında Avrupa nüfusunun neredeyse yarısını yok eden salgın sırasında, tarihçiler hep "kaç kişinin öldüğüne" odaklanmıştı. Bu belge ise ilk kez "kaç günde iyileştiklerine" odaklanmamızı sağlıyor.

İYİLEŞME SÜRECİ 1 HAFTADAN 9 HAFTAYA KADAR DEĞİŞİYOR

Belgeye göre, 1349 yılının bahar ve yaz aylarında hastalanan köylülerin işten uzak kaldığı süreler hayli şaşırtıcı. Dönemin kayıtları, vebanın pençesindeki insanların iyileşme hızını şöyle özetliyor: En Hızlı İyileşen: Henry Broun adındaki köylü, sadece bir hafta içinde yataktan kalkıp tarlaya geri dönmeyi başarmış. En Zorlu Mücadele: John Derworth ve Agnes Mold ise tam dokuz hafta boyunca ölümle pençeleştikten sonra hayata tutunmuşlar. Genel Durum: İyileşenlerin büyük bir çoğunluğu (yaklaşık dörtte üçü) bir ay içinde işbaşı yapmış. Bu hız, dönemin tıp imkanları ve hastalığın dehşeti düşünüldüğünde tam bir mucize gibi görünüyor. O dönemde köylülerin bir yıla kadar "hastalık izni" hakkı olmasına rağmen, bir ay içinde çalışmaya dönmeleri ya vücut dirençlerinin ya da ekonomik zorunlulukların bir yansıması. VEBA ZENGİN-FAKİR AYIRIYOR MUYDU? Tarihçiler yıllardır vebanın "rastgele" mi öldürdüğünü yoksa belirli grupları mı seçtiğini tartışıyor. Bu yeni belge, tartışmaya yeni bir boyut kazandırıyor: Hayatta kalan 22 kişinin büyük bir kısmı, malikanede daha büyük topraklara sahip olan, yani daha "varlıklı" köylülerdi. Uzmanlara göre bu bir tesadüf değil. Daha iyi beslenen, daha temiz ve izole alanlarda yaşayan varlıklı kesim, vebanın getirdiği ikincil enfeksiyonlara karşı daha dayanıklıydı. Belgedeki hayatta kalanların 19’unun erkek olması ise vebanın cinsiyet seçiciliğinden değil, o dönemde arazilerin resmi olarak erkeklerin üzerine kayıtlı olmasından kaynaklanıyor. İŞÇİLER ÖYLE AZALDI Kİ NE YAPACAKLARINI BİLEMEDİLER 1349 yılının o yazında, malikanedeki hastalık oranı normal bir yıla göre tam 10 kat artmıştı. Sadece 13 haftalık bir sürede, hastalanan köylüler toplamda 91 haftalık iş gücü kaybına neden oldu. Dönemin rahipleri bu durumu şu çaresiz sözlerle not düşmüş: "Hizmetçilerde ve işçilerde öyle büyük bir kıtlık vardı ki, yapılması gereken işleri kimin yapacağını bilen kimse kalmamıştı."

NEŞTERLE GELEN KURTULUŞ

Dönemin din adamı Geoffrey le Baker’ın notları, hayatta kalanların nasıl bir acıyla başa çıktığını anlatıyor. Baker; sert, kuru ve iltihabı akmayan çıbanları neşterle keserek açanların veya bu korkunç acıya uzun süre dayananların iyileşebildiğini, ancak vücudunda küçük siyah kabarcıklar (septisemik veba belirtisi) çıkanların neredeyse hiçbirinin kurtulamadığını yazıyor.

Sözcü
Bu haber 293 defa okunmuştur.
EDİTÖR
Güven Gazetesi
Güven Gazetesi
  • YORUMLAR
  • FACEBOOK
adlı kullanıcıya cevap x
ANASAYFAYA DÖNMEK İÇİN TIKLAYINIZ
İlginizi Çekebilir
Türkiye'den BM'de barış vurgusu: Bölgesel değil küresel zorunluluk
Türkiye'den BM'de barış vurgusu: Bölgesel değil küresel zorunluluk
Toplumsal kutuplaşma derinleşiyor, ırkçı söylemler sertleşiyor… Birleşik Krallık alarm veriyor
Toplumsal kutuplaşma derinleşiyor, ırkçı söylemler sertleşiyor… Birleşik Krallık alarm veriyor
Rusya şaşkın… Ukrayna 1200 km'den Flamingo ile vurdu
Rusya şaşkın… Ukrayna 1200 km'den Flamingo ile vurdu
Apache krizi sonrası rüzgar tersine döndü… Trump: Vur emri vermeye yakınım
Apache krizi sonrası rüzgar tersine döndü… Trump: Vur emri vermeye yakınım
Almanya'da vekiller zamlı maaştan vazgeçti
Almanya'da vekiller zamlı maaştan vazgeçti
Hakan Fidan'ın Sofya trafiği… Masada hem Ege hem de enerji vardı
Hakan Fidan'ın Sofya trafiği… Masada hem Ege hem de enerji vardı
Sahte pilot 17 yıl ehliyetsiz uçmuş
Sahte pilot 17 yıl ehliyetsiz uçmuş
Alman döneri mönüye girdi
Alman döneri mönüye girdi
SwIft'in tercihi Türk modacı
SwIft'in tercihi Türk modacı
İran ile ABD arasında ateşkes çöktü: ABD üssüne saldırı! Hizbullah'tan İsrail'e roketlerle misilleme
İran ile ABD arasında ateşkes çöktü: ABD üssüne saldırı! Hizbullah'tan İsrail'e roketlerle misilleme
Kolombiya lideri Petro'dan Trump'a seçimlere müdahale tepkisi
Kolombiya lideri Petro'dan Trump'a seçimlere müdahale tepkisi
Gözü dönen Kuzey İrlandalılar şehri yaktı: Türk berberi hedef oldu
Gözü dönen Kuzey İrlandalılar şehri yaktı: Türk berberi hedef oldu
ilan.gov.tr
Ünlü burger zincirinin şube sayısı 500'den 44'e düştü
Ünlü burger zincirinin şube sayısı 500'den 44'e düştü

Ana Sayfa
Resmi İlanlar
Iğdır
Bölge
Genel
Dünya
Politika
Ekonomi
Eğitim
Spor
Sağlık
Kültür-Sanat
Bilim ve Teknoloji
Magazin
Köşe Yazarları
Video Galeri
Vefatlar
Yerel Haberler
Üye Paneli
Günün Haberleri
Arşiv
Gazete Arşivi
Anketler
Hava Durumu
Gazete Manşetleri
Nöbetci Eczaneler
Namaz Vakitleri
  • Bilim ve Teknoloji
  • Bölge
  • Dünya
  • Eğitim
  • Ekonomi
  • Genel
  • Iğdır
  • Kültür-Sanat
  • Magazin
  • Politika
  • Sağlık
  • Spor
  • Video Galeri
  • Köşe Yazarları
  • Vefatlar
  • Üye Paneli
  • Yerel Haberler
  • Günün Haberleri
  • Arşiv
  • Gazete Arşivi
  • Anketler
  • Hava Durumu
  • Gazete Manşetleri
  • Nöbetci Eczaneler
  • Namaz Vakitleri

  • Rss
  • Künye
  • İletişim
  • Çerez Politikası
  • Gizlilik İlkeleri

Sitemizde bulunan yazı , video, fotoğraf ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz veya kaynak gösterilemeden kullanılamaz.