Uydu Takipli Bozkır Delicesi 4 Günde Azerbaycan'a Ulaştı

Iğdır’ın Tuzluca ilçesine bağlı Yukarı Çıyrıklı köyünde bulunan Aras Kuş Cenneti’nde yürütülen bilimsel çalışmalar, göçmen kuşların etkileyici yolculuklarını gözler önüne sermeye devam ediyor. KuzeyDoğa Derneği tarafından, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün izniyle sürdürülen araştırmalarda, kuşların göç rotaları modern yöntemlerle adım adım takip ediliyor.

Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi’nde kurulan özel ağlara takılan kuşlar, detaylı incelemelerin ardından halkalanarak yeniden doğaya bırakılıyor. Bazı türlere ise uydu vericileri takılarak göç süreçleri anlık olarak izleniyor. 2026 yılı ilkbahar sezonunda yürütülen çalışmalarda 53 farklı türden toplam 973 kuş halkalanırken, 9 yırtıcı kuşa da uydu vericisi yerleştirildi.

Bu çalışmalar kapsamında takibe alınan türlerden biri olan bozkır delicesi, kısa sürede gerçekleştirdiği göç yolculuğuyla dikkat çekti. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) kırmızı listesinde yer alan ve nesli tehlike altında bulunan bu tür, 26 Mart tarihinde kanadına takılan uydu vericisiyle doğaya salındı.

Doğaya bırakıldığı gün Ermenistan sınırını geçen bozkır delicesi, Geğarkunik bölgesine bağlı Tsovak köyüne ulaştı. Burada kısa süreli konaklayan kuş, yaklaşık 200 kilometrelik bir uçuşun ardından Sevan Gölü kıyısında dinlendi. Göçüne hız kesmeden devam eden delice, 30 Mart’ta Azerbaycan’ın Gence kentine, ardından da Mingeçevir Barajı çevresine ulaştı. Sadece 4 gün içerisinde yaklaşık 420 kilometre yol kat eden kuşun, yolculuk sırasında 2 bin 982 metre yüksekliğe kadar çıktığı tespit edildi.

Bölgede hava sıcaklıklarının artmasıyla birlikte kuzeye doğru göçünü sürdürmesi beklenen bozkır delicesinin hareketleri, uydu vericisi sayesinde anlık olarak izlenmeye devam ediyor.

İstasyon sorumlusu Gül Tutar, Aras Kuş Cenneti’nde 2006 yılından bu yana kesintisiz bilimsel çalışmalar yürüttüklerini belirterek, bu sezonun da oldukça verimli geçtiğini ifade etti. Tutar, “İlkbahar

sezonu çalışmalarımıza 10 Mart’ta başladık. Bugüne kadar 53 türden 973 kuşu halkalayarak doğaya saldık. Ayrıca 9 yırtıcı kuşa uydu vericisi takarak göçlerini takip altına aldık. Bunlardan biri de 320 gram ağırlığında yetişkin bir erkek bozkır delicesiydi. Verici takıldıktan sonra doğaya bıraktığımız kuşun kısa sürede Azerbaycan’a ulaştığını gözlemledik. Göç yolculuğunu izlemeye devam ediyoruz” dedi.

Aras Kuş Cenneti, Asya ile Afrika arasında uzanan önemli göç yollarından biri olan Kuzeydoğu Göç Rotası üzerinde yer alması nedeniyle her yıl binlerce kuşa ev sahipliği yapıyor. Yapılan bu çalışmalar sayesinde hem türlerin korunmasına katkı sağlanıyor hem de göç davranışlarına ilişkin önemli bilimsel veriler elde ediliyor.

DOĞUKAN BEY