Orta Doğu’da gerilim yeniden tırmanırken, İran Devrim Muhafızları Ordusu Hürmüz Boğazı’nda peş peşe gerçekleşen müdahalelere ilişkin dikkat çeken bir açıklama yaptı. İran, “deniz güvenliğini tehlikeye attığı” gerekçesiyle biri İsrail bağlantılı olduğu öne sürülen iki yabancı gemiye el koyduğunu ve gemilerin inceleme amacıyla İran karasularına yönlendirildiğini duyurdu.
Açıklamada, son günlerde adı geçen “MSC-Francesca” ve “Epaminodes” isimli gemilerin ardından bölgede üçüncü bir geminin daha hedef alındığı belirtildi. Böylece Hürmüz Boğazı’nda kısa süre içinde art arda üç ayrı müdahalenin gerçekleştiği bildirildi.
Devrim Muhafızları tarafından yapılan bilgilendirmede, ele geçirilen gemilerin taşıdığı yükler, resmi belgeler ve kayıtların detaylı şekilde inceleneceği ifade edildi. İlk tespitlere göre gemilerin “tekrar tekrar su baskınına uğradığı” bilgisi paylaşılırken, bu durumun teknik bir arıza mı yoksa başka bir müdahaleden mi kaynaklandığının araştırıldığı kaydedildi.
ABD’den vatandaşlarına acil çağrı
Bölgedeki gelişmelerin ardından ABD de dikkat çeken bir adım attı. ABD’nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yapılan açıklamada, Amerikan vatandaşlarına İran’ı terk etmeleri yönünde çağrıda bulunuldu. Açıklamada, İran hava sahasının kısmen yeniden açıldığı belirtilirken, ülkeden ayrılmak isteyenlerin hava yolu şirketleriyle iletişime geçmeleri istendi.
ABD vatandaşlarının kara yoluyla Türkiye, Ermenistan, Azerbaycan ve Türkmenistan üzerinden çıkış yapabileceği belirtilirken, Afganistan, Irak ve Pakistan sınır hattına gidilmemesi gerektiği vurgulandı.
İran’dan müzakere mesajı: “Henüz karar vermedik”
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise ateşkes ve müzakere sürecine ilişkin yaptığı açıklamada temkinli bir dil kullandı. İran’ın sahadaki gelişmeleri yakından takip ettiğini belirten Bekayi, ulusal çıkarların korunmasının öncelikli olduğunu ifade etti.
Diplomasinin bir araç olduğunu vurgulayan Bekayi, uygun şartların oluşması halinde müzakere sürecine yeniden dönülebileceğini belirtti. Ancak mevcut durumda müzakerelere ilişkin kesin bir karar alınmadığını açıkladı.
Bekayi ayrıca, İran limanlarına yönelik ablukanın devam ettiğini öne sürerek bunun “bir saldırganlık eylemi” olduğunu ifade etti. İran’ın, yaşanan gelişmelerle ilgili uluslararası alanda hesap sorulması ve tazminat alınması için girişimlerini sürdüreceği belirtildi.
ABD basını: Ateşkes için kritik süre
ABD basınında yer alan haberlerde ise geçici ateşkes sürecine ilişkin dikkat çekici iddialar yer aldı. Axios’a konuşan yetkililer, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yeni bir teklif üzerinde uzlaşması için 3 ila 5 gün süre tanımaya hazır olduğunu öne sürdü.
Haberlere göre Washington yönetimi, İran’da karar alıcı mekanizmada ciddi bir belirsizlik yaşandığını düşünüyor. ABD’li yetkililer, Tahran’da müzakere sürecini onaylayabilecek net bir otoritenin bulunup bulunmadığı konusunda endişe taşıyor.
Özellikle İran’ın yeni lideri Mücteba Hamaney’in sınırlı iletişim kurduğu iddiaları dikkat çekerken, Devrim Muhafızları ile sivil müzakereciler arasında stratejik görüş ayrılıkları olduğu öne sürüldü.
Hürmüz’de tansiyon yükseliyor
Dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan bu gelişmeler, küresel piyasalarda da yakından takip ediliyor. İran’ın art arda gerçekleştirdiği gemi müdahaleleri, bölgede askeri ve diplomatik gerilimin daha da artabileceğine işaret ediyor.
Uzmanlar, Hürmüz’de yaşanacak olası bir kriz derinleşmesinin sadece bölgesel değil, küresel ölçekte ekonomik ve siyasi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
HÜRRİYET
