Bizim Tarafta Iğdır Pamuğunun İpliğiyle mi Bağlı!
Zengezur Geçidi, yalnızca Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki sınırın ötesinde bir mesele değil. Bu hat, Türkiye’yi Orta Asya’ya bağlama hayalini içinde barındırıyor. Ancak bugün ortaya çıkan tablo, bu koridorun 99 yıllığına ABD güvencesine bırakıldığını ve bölgesel denklemin pamuk ipliği kadar hassas hale geldiğini gösteriyor.
ABD–Rusya Danışıklı Dövüşü
Görünürde Rusya tepkili, ama aslında ABD ile örtük bir mutabakatı var. Çünkü Rusya tek başına Çin’in Batı’ya açılımını engelleyemiyor. Ukrayna’da gördüğümüz “kaos ortaklığı”, şimdi de Zengezur’da sahneleniyor. ABD ve Rusya, Çin’i sınırlamak için danışıklı dövüş oynuyor.
İran’ın Rahatsızlığı
İran bu gelişmeden en fazla huzursuz olan ülke. Çünkü geçidin açılması, İran’ın bölgesel lojistik üstünlüğünü törpülüyor. Ama ne tek başına karşı koyacak gücü var, ne de masada yeterince müttefiki.
Türkiye’nin Pamuk İpliği
Türkiye bu hattı “Turan yolu” olarak görüyordu. Ancak kapının anahtarı ABD’nin eline geçti. Türkiye’nin sınırındaki kapı pamuk ipliğiyle sallanırken, öte tarafta Amerikan postalları kapıyı aralamak için hazır bekliyor.
Bu noktada, Türkiye’nin geçmişteki “açılım süreci” deneyimini hatırlamak gerekir. “Terörsüz Türkiye” söylemleriyle başlayan süreç, aslında federasyon, özerklik ve ileride bağımsızlığa giden yolları işaret etmişti. Bugün Zengezur üzerinden yazılan senaryoda da benzer bir niyet gizli:
Güneydoğu’nun koparılması,
Fırat ve Dicle’nin kontrolünün kaybedilmesi,
Büyük Kürdistan projesinin jeopolitik zemininin hazırlanması.
Kaybedilecekler
Eğer Türkiye bu tabloya sadece ekonomik fırsatlar penceresinden bakarsa, ileride şu kayıplar kapımızı çalabilir:
Stratejik koridorların kontrolünün tamamen dış güçlere geçmesi,
Orta Asya ile kurulacak bağın “Turan yolu” değil, “ABD–İsrail güzergâhı” haline gelmesi,
İçerde federasyon tartışmalarıyla parçalanmaya sürüklenme riski,
Enerji ve su kaynaklarının (Fırat-Dicle) Türkiye’nin elinden kayıp gitmesi.
Sonuç
Bugün Iğdır’dan bakıldığında bu kapı bir pamuk ipliği gibi görünüyor. Ama öbür tarafta büyük güçlerin postallarıyla sıkı sıkıya düğümlenmiş bir zincir var. Türk milleti Turan yolunu beklerken, sahneye ABD–Rusya danışıklı dövüşü çıkıyor.
Asıl mesele şu: Türkiye bu satranç tahtasında kendi hamlesini yapmazsa, yarın Diyarbakır’da “açılım” bayramı, Iğdır’da kayısı festivali, Karabağ’da petrol şenliği başkalarının zafer kutlamasına dönüşebilir.
Milletimize sorulursa şüphemiz yok.
Lakin...
